≡ Menu

Cây chùm ngây có công dụng gì ? Kỹ thuật trồng – nhân giống nhanh

Cây chùm ngây là cây gì: cây bòn bòn (lưu ý không phải cây bòn bon), cây ba đậu dại. Có tên khoa học là Moringa oleifera, là cây có giá trị kinh tế cao, thân gỗ có số lượng trồng nhiều hàng đầu trong Chi Chùm ngây – tên khoa học: Moringa. Họ Chùm ngây – Moringaceae, có nguồn gốc ở vùng Nam Á, chân núi Himalaya và hiện nay được trồng khắp thế giới, chủ yếu là vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, để sử dụng như thực phẩm, dược phẩm, môi trường.

Bộ phận dùng làm thực phẩm: Lá, quả non, rễ non, dầu ép từ hạt già, khi nấu nên hạn chế nhiệt độ và thời gian sôi để tránh mất chất dinh dưỡng do nấu ăn gây ra, lá cây có thể ăn sống được.
Bộ phận dùng làm dược phẩm: Toàn cây
Hạt có thể dùng để lọc nước, bột toàn thân cây có thể dùng để rửa tay.

Giá thị trường tham khảo 5/2015:
Cây chùm ngây bán ở đâu? có thể tìm thấy ở các cửa hàng cây cảnh, trên mạng internet có rao bán, nhưng không nên chuyển tiền trước khi nhận hàng, nên giao dịch trực tiếp.
Hạt khô làm giống: >200.000đ/kg.
Giá cây chùm ngây giống: 5.000đ/cây – 10.000đ/cây
Quả non: Ở Việt Nam chưa sử dụng phổ biến.
Lá: Hiện nay do tình trạng phát triển theo phong trào nên giá thấp. Nông thôn: 5000đ – 9.000đ/kg. Thành thị >20.000đ. Siêu thị 50.000đ – 80.000đ/kg.
Dầu chùm ngây chưa thấy ở Việt Nam, lá bán ra gặp khó do chưa có thị trường. Công nghệ chế biến: Như là trà, mỹ phẩm, thực phẩm chưa được ứng dụng sâu, sử dụng thô là chủ yếu.

cay chum ngay

Lá cây chùm ngây đóng gói bảo quản lạnh

Các tên gọi khác của cây chùm ngây trên thế giới:
Cây độ sinh – Tree of life: Phật học, có thể giúp ích sự sống con người
Cây thần diệu – Miracle tree: Có quá nhiều công dụng
Cây dầu bel – Bel-oil tree: tinh dầu ép từ hạt cây, nhãn hiệu thương mại bel-oil
Cây cải ngựa – Horseradish tree: Phần rễ non của cây có vị của cây cải ngựa
Cây vạn năng – Multipurpose tree: Nhiều công dụng – tên này dùng chung cho nhiều loại cây
Cây dùi trống – Drumstick tree

Cây chùm ngây là cây thân gỗ, có thể cao đến 12 – 13 mét, đường kính thân 0.5 mét, thân cây không có gai, vỏ màu trắng – xám, vỏ dày. Trồng cây hàng năm hoặc lâu năm tùy theo điều kiện của bạn.
Hoa chùm ngây có mùi thơm, màu trắng kem, hoa lưỡng tính. Cây bắt đầu ra hoa khoảng 8 tháng sau khi trồng. Ra hoa theo mùa tùy theo điều kiện tự nhiên, khoảng 2 mùa hoa, có nơi nhiều hơn.
Quả dài từ 25 – 50 cm, khi non có màu xanh nhạt, khi lớn thêm thì có màu xanh đậm, khi già – khô có màu nâu. Quả bao bọc hạt có 3 mảnh, chỗ nào có hạt thì ngoài vỏ nở to ra, gợn sóng. Quả khô tách ra thấy có hạt màu đen nhỏ như hạt đậu 1 cm.
Khi trồng lấy lá cây chùm ngây được giữ chiều cao tối đa đến 2 mét để dễ thu hái, chặt hàng năm để duy trì độ cao, chồi sẽ mọc ra từ thân cây cung cấp lượng rau xanh cần thiết.

Vùng trồng
Cây chùm ngây có thể chịu được khô hạn tương đối, thích hợp khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới, có thể trồng được trên nhiều vùng đất khác nhau như: Cát, cát pha sét, mùn, pH từ 5 – 9, tốt hơn nếu đất pH từ 6.2 – 7.1, đất phải thoát nước tốt, nếu bị úng ngập phần rễ cây sẽ bị hư. Vùng trồng nhiệt độ thấp và hay bị sương muối không thích hợp cho cây chùm ngây. Khi sinh trưởng và phát triển không cần nhiều nước, không cần tưới nhiều, có thể phát triển trên vùng đất khô hạn.
Tại các điểm bán cây chùm ngây có hạt hoặc là hom đã cấy vào bầu, hom mới vừa chặt.

Cây chùm ngây trên thế giới:
Cây chùm ngây được trồng nhiều ở Ấn độ, diện tích 40.000 ha, thu hoạch được ~1.5 triệu tấn trái hàng năm.
Công dụng cây chùm ngây: Các nước như Việt Nam, Thái lan, Philippines cây chỉ được trồng trong vườn nhà, trồng làm hàng rào, lấy lá nấu canh, không chú trọng khâu chăm sóc.
Châu phi và Châu á hay dùng trái non để nấu canh, súp.
Haiti đang trồng cây Moringa để chống xói mòn đất và chắn gió nhẹ.
Nước Jamaica, nhựa lá cây là một loại chất nhuộm màu xanh.
Miến điện trái non dùng để nấu canh chua
Khi nấu chín hoa chùm ngây tỏa ra mùi hương giống nấm.
Vỏ thân cây , nhựa cây, rễ cây, lá, hạt già, dầu ép và hoa từ lâu đã được sử dụng trong y học cổ truyền các nước.
Công dụng của cây chùm ngây cho đến thời điểm này đã được chứng minh, có tác dụng tốt đối với con người, và khuyến cáo một số trường hợp không được dùng, tác dụng phụ có thể xảy ra, đặc biệt là người chuẩn bị mang thai, đang mang thai ít nên dùng các bộ phận của cây bất kể tươi hay khô.
Chế biến món ăn từ cây chùm ngây rất phong phú, đa dạng: Đã có cơ sở nước ngoài đóng hộp sản phẩm, dùng nấu cà ri, trộn bột chiên tôm, súp cá, trang trí, ăn sống, nước ép…

Cách trồng
Kỹ thuật trồng cây chùm ngây cho sản lượng cao
Cày đất nếu trồng với mật độ dày 1×1 mét. Làm luống sẽ giúp cây phát triển tốt hơn, sức sống của hạt cao, tỷ lệ nảy mầm cao nên gieo trực tiếp nếu trồng mật độ dày.
Đào hố rộng 40 cm x 40 cm sâu 40 – 50 cm, mỗi hốc trồng 1 cây.
Nhân giống bằng hom hoặc bằng hạt. Năm đầu tiên có thể ăn được tất cả quả, năm tiếp theo có một số quả bị đắng không ăn được.
Hom giống dài >0.8 mét, đường kính hom từ 3 cm trở lên.
Hạt sẽ nảy mầm sau 10 ngày gieo trồng, tỷ lệ nảy mầm là 90%.
Khi trồng xen có thể trồng khoảng cách 2 – 5 mét, với các loại cây khác.
Để năng suất cao, nên chăm bón thường xuyên, bổ sung nhiều phân hữu cơ, nước tưới.

Năng suất
Lá: Lá tươi cho năng suất khoảng 6 tấn/ha/năm. Lần đầu tiên thu hoạch là sau khi trồng 3 tháng. Sau đó 1/2 tháng thu hoạch lại.
Trái: Năm 1 trái tương đối ít, năm 2 được khoảng 200 trái/cây, năm 3 khoảng 350 – 500 trái, cây càng lớn có số lượng trái càng nhiều >1000 trái. Mỗi ha thu hoạch khoảng 30 tấn trái.
Tinh dầu: 1 ha có thể ép được 250 lít. Dùng như một thực phẩm chức năng bổ sung, thành phần sản xuất mỹ phẩm, dùng tốt cho mái tóc và da.

Cây chùm ngây chữa bệnh gì: Có nhiều tin đồn, chưa có nghiên cứu rõ ràng, khuyến cáo chỉ nên dùng như thực phẩm chức năng. Nên sử dụng sản phẩm ở các cơ sở uy tín, vì cách chế biến thảo mộc nếu không đủ điều kiện sẽ hư hỏng, ẩm ước, nấm mốc, không bán được để quá thời hạn sử dụng, uống vào bệnh không những không giảm mà còn sinh thêm nhiều bệnh khác.
Chống suy dinh dưỡng
Cây chùm ngây trồng ở vùng nhiệt đới cung cấp dinh dưỡng tự nhiên dùng để chống suy dinh dưỡng ở trẻ sơ sinh và các bà mẹ cho con bú. Có ý kiến cho rằng bột cây chùm ngây có thể dùng nếu xảy ra nạn đói.
Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hiệp Quốc xếp cây chùm ngây là loại cây trồng truyền thống.
Vào mùa khô cây rau màu không chịu hạn ít đi, nhưng lúc này cây chùm ngây lại nhiều lá nhất, cây có khả năng phát triển cung cấp rau xanh cho con người.

Phát triển kinh tế hộ gia đình
Làm giàu với giống cây chùm ngây: 1kg hạt được 1800 x 90% nảy mầm = 1620 cây con. Nếu bán được người dân sẽ có thu nhập khá. Nhưng hiện nay thị trường giống cây đã bị bão hòa bởi vì cung nhiều hơn cầu.
Một số vùng trồng cây chùm ngây bán lá đang bị bí đầu ra, lá cây cần điều kiện bảo quản cao, nếu không sẽ mau chóng bị vàng úa, hư hỏng.