≡ Menu

Hoa Cúc

Hoa Cúc thuộc họ Cúc, chi Cúc, và là 1 trong 10 loại hoa rất phổ biến. Vào thời Đông Phổ (trong lịch sử Trung Quốc) loài hoa này được du nhập vào Nhật Bản, đến đời Tống thì được du nhập sang châu Âu, sau đó du nhập từ châu Âu sang Mỹ.

Căn cứ vào độ lớn của bông hoa có thể phân hoa Cúc thành cúc to, cúc vừa và cúc nhỏ; Căn cứ vào kiểu cánh hoa có thể phân hoa Cúc thành cánh đơn, cánh kép, cánh thìa, cánh Ống, cánh biến dạng; Căn cứ vào thời kỳ ra hoa có thể phân hoa Cúc thành cúc sớm, cúc vừa và cúc thu; Căn cứ vào tư thế hoa có thể phân hoa Cúc thành hoa bọc tâm, hoa xòe rủ, hoa lộ tâm với những hình thái rất phong phú đa dạng; Căn cứ vào màu sắc để phân loại thì ngoài màu xanh ra thì hầu như màu nào cũng có, tùy thuộc vào sự phát triển đa dạng của từng chủng, người ta không ngừng đặt cho chúng những cái tên đẹp đẽ, đầy ý thơ ví dụ như: Mạc khôi, Xuất lô nhãn, Ngọc phù dung, Lệ chi hồng, Hoàng tước thiệt, Lục mẫu đơn, Bạch mẫu đơn, Thiên trúc lan, Phấn ngọc liên, Hải đường chiêu lộ, cẩm thành hoa ảnh, Kim trản ngân đài, Tuyết chiếu côn sơn, Hỉ báo tam nguyên, Phượng hoàng trấn vũ…

Hoa Cúc là loại ưa khô nhưng lại chịu khô kém, sợ ẩm nhưng lại không được thiếu nước trong thời gian quá dài, cần phải tưới nước thích hợp mới không ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của nó.

Phương pháp chăm sóc

Sự sinh trưởng và phát triển của hoa Cúc phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng làm thuốc, làm cảnh. Hoa cúc thời kỳ đầu có hai loại vàng và trắng, trong quá trình chăm sóc của người trồng thì chủng loại này ngày càng nhiều. Lạc Dương (Trung Quốc) là một thành phố trồng hoa Cúc sớm nhất, Tô Đông Pha trong bài thơ gửi cho Chu Tốn Tử có viết: “Người Lạc Dương thích ghép hoa, mỗi năm lại xuất hiện rất nhiều giống hoa mới”, sử Chính Trí trong “Cúc phổ”có viết, ông đã từng thấy 27 loại cúc ở Tô Châu”, ở thời kỳ Nam Tống, hoa Cúc phát triển đến hơn 100 loại. Theo ghi chép trong “Quảng quân phương phổ”thời kỳ đầu nhà Thanh nước này, thì hoa Cúc có tới 300 đến 400 loại. Hiện nay đã lên tới hơn 2000 loại Cúc.

Muốn ra hoa Cúc nở đẹp, trước tiên cần khống chế độ cao của cây, không nên để cây cao quá 50cm. Cành hoa sau khi ngắt ngọn, nên để lại 9 đầu nhánh, nếu nhiều cũng không nên để quá 12 đầu nhánh. Nhiều người do thấy có nhiều hoa Cúc ở đầu nhánh và ra nhiều nụ, tiếc không ngắt đi, kết quả bông hoa sau này hoa ra rất bé, nhạt màu, lại không đẹp. Muốn cây phát triển ở độ cao thích hợp, lá nhiều hoa to, thì cần tiến hành cắt tỉa cây từ khi cây còn là cây con, cũng có thể gọi là ngắt ngọn. Thông thường trong khoảng thượng tuần tháng 4, tiến hành ngắt ngọn ở đoạn lá thứ 5 tính từ gốc lên.

Để khống chế cây phát triển lên cao, kích thích đẻ nhánh. Đồng thời, trong khoảng tháng 5 – 6 cần khống chế lượng phân nước để cây không bị lốp.

Cây con sau khi được ngắt ngọn, tiếp tục vươn cao đến khoảng 20cm thì mọc thêm khá nhiều cành, lúc đó cần tiến hành ngắt ngọn lần 2, đồng thời phải xác định mỗi cây nên để lại mấy bông hoa. Nếu muốn cho ra 9 bông, cần giữ lại 3 đầu nhánh, nếu muốn cho ra 12 bông, cần phải giữ lại 4 đầu nhánh, ngắt hết các đầu nhánh còn lại.

Trước khi Lập thu (ngày 7 tháng 8) tiến hành ngắt ngọn lần cuối. Giống nở muộn nên ngắt ngọn sớm, giống nở sớm nên ngắt ngọn muộn.

Đến khoảng tháng 7 – 8, có thể tưới nhiều nước và phân, mỗi tuần có thể bón thúc nước phân 1 lần. Khi bón nếu lá bị vàng, mỗi cây có thể sử dụng 2g bột sắt sunphat, rắc vào có độ cao khoảng 7 – 10cm tính từ gốc lên, sau đó tưới nước. Trước hạ tuần tháng 10 thì có thể đưa cây lên chậu, đất trong chậu dùng loại đất phân theo tỷ lệ “3:7”, và bón lót một ít phân khô, sau khi đưa lên chậu xong, tưới thẫm nước 1 lần, khi cây ra nụ và hoa thì ngừng bón phân.

Những người trồng hoa thường truyền miệng nhau phương pháp:

Tháng 3 trồng thì đầu tháng 4 ngắt ngọn, tháng 5, 6 khống chế lượng nước, tháng 7, 8 bón nhiều nước phân, tháng 9, 10 thì ra hoa (tháng chỉ tháng âm lịch).

Phương pháp nhân giống

Để nhân giống cúc có 3 phương pháp. Đó là tách rễ, giâm cành và ghép cây.

Tách rễ: Vào CUỐI tháng 11 trong năm, tiến hành loại bỏ những cây không ra hoa, cắt tỉa những cành khô, sau đó vùi rễ già vào trong đất ngoài trời, tưới liên tục 2 lần nước, sau đó phủ một lớp phân gia súc, dày khoảng 3cm, để chống rét cho cây. Đến Lập xuân (ngày 4 tháng 2) năm sau thì bỏ lớp phân ra, đến khoảng giữa tháng 3 nhổ gốc rễ già lên và tách thành các nhánh rễ nhỏ, mỗi một nhánh rễ nên giữ lại khoảng 2 – 3 mầm, trồng trong đất màu, khoảng cách trồng là 15cm X 15cm. Lại tưới liên tiếp 2 – 3 lần nước, tưới cho đến khi nào lên cây thì thôi. Sau đó, không được tưới nhiều nước, nhiều phân để tránh cây bị lốp. Sau khi cây con sống, cần chăm xới đất, như vậy sẽ giúp thân cây to, mọc nhiều lá. Phương pháp này chỉ thích hợp với những giống cúc bông nhỏ.

ghép Hoa Cúc
1. Miệng cây cắt đã khoét sẵn
2. Thiết diện đứng của miệng cắt cành ghép
3. Gốc chiết khi đã ghép xong
4. Dùng dây buộc chặt

Giâm cành: Giâm cành thông thường được tiến hành vào mùa xuân, mùa hè. Khi chọn gốc giâm có thể chọn cành mọc chồi ở gốc mà năm trước đã tiến hành ngắt ngọn. Khi giâm, ngắt bỏ toàn bộ lá trên thân, cắt thành từng đoạn dài 10 – 13cm sau đó cắm xuống bùn sâu khoảng 4 – 6cm, nửa tháng sau cành giâm có thể mọc chồi. Cây con trồng bằng phương pháp giâm sẽ sinh trưởng nhanh, thời gian ngắt ngọn cần phải căn cứ vào tình hình sinh trưởng của cây con. Độ to nhỏ của bông hoa có liên quan đến mùa giâm cành, những cây giâm vào mùa thu sẽ ra hoa nhỏ hơn mùa xuân và mùa hè.

Ghép: Ghép là phương pháp làm bông hoa to hơn. Cây hoa Cúc trồng phương pháp ghép có thể cho ra nhiều dạng hoa, bông hoa trở nên to hơn. Thời gian vào khoảng Tết Thanh minh (ngày 4 tháng 4) cho đến khoảng 19, 20 tháng 4 tiến hành chọn những cây con sinh trưởng trong năm to khỏe ngoài đồng, trồng trong vườn, khoảng cách trồng 50cm X 50cm, sau khi trồng xong tưới liên tục 2 – 3 lần nước, đợi đến khi cây lên được 50cm, cắt bỏ đi 2/3 thân trên, giữ lại khoảng 15cm là có thể tiến hành ghép được.

Khi sử dụng phương pháp ghép cần chú ý phối hợp giống và màu sắc hoa, có như vậy trên thân cây ghép mới ra hoa nhiều màu, nhiều hình dạng. Khi chọn cành ghép phải chọn cành khỏe và có đỉnh mầm, dài 9cm, nhúng xuống nước cho ẩm. Khi ghép nên chọn thời tiết mát mẻ không có gió, trước tiên nên vặt bỏ những lá ở phần dưới của cành ghép, phần trên giữ lại 2 – 3 lá, sau đó dùng dao cắt vát ở hai mặt bên theo phương thẳng đứng, một bên sâu, một bên nông. Tiếp tục dùng dao khoét một miệng theo phương đứng từ trên xuống dưới trên mặt cắt của cây, dài khoảng 3cm, độ sâu vào đến phần giữa của cây là được, Sau khi cắt xong, nhanh chóng đưa cành ghép vào trong miệng cắt của thân, để mặt gọt nông hướng vào trong, mặt gọt sâu hướng ra ngoài, lớp biểu bì của cành chiết áp sát với lớp biểu bì của cây thân ngải, sau đó dùng dây buộc chặt, 7 – 8 ngày sau thì tiến hành ngắt ngọn của cành ghép. Khi cành ghép lên được khoảng 12cm, cần ngắt ngọn, phương pháp của 2 lần ngắt ngọn này cũng giống với phương pháp trước.

Phương pháp phòng trừ sâu bệnh

Sâu hại hoa Cúc có các loại thường gặp như: Cúc nha, cúc hổ, sâu đo, sâu đất… Bệnh hại có cúc chấm đen.
Cúc nha: Có rất nhiều sâu trú đông trên những cây hoa già, đến mùa xuân năm sau thì gây hại những cành mới nhú lên, mỗi 1 năm loại sâu này sinh sản hơn 10 thế hệ, có thể dùng Derris pha với 1.000 lần nước để phun tiêu diệt loại sâu này.

Cúc hổ: Loại sâu này trú đông trong lõi gốc cây hoa Cúc, vào khoảng tháng 5 năm sau sẽ gây hại lõi thân cây non. Hàng năm nên sử dụng nhân giống bằng phương pháp giâm cành sẽ tránh được loại sâu này, hoặc cũng có thể tiến hành bắt thủ công.

Sâu đo: Loại sâu này có màu xanh hoặc màu nâu nhạt, hại lá hoa Cúc. Nếu như phát hiện dưới gốc cây có phân sâu cần tiêu diệt sâu để tránh sâu ăn lá.

• Sâu đất: Vào tháng 4, tháng 5, nếu sáng sớm phát hiện cây Cúc con bị héo, nên tiến hành vạch đất dưới gốc cây để bắt sâu đất. Có thể dùng 50g tinh thể Dipterex 95%, hòa vào khoảng 5 lít nước ấm khuấy đều, sau đó ngâm khoảng 15kg cỏ cắt nhỏ, đến tối đem cỏ ngâm này rắc lên mặt đất để tiêu diệt sâu.

Bệnh cúc chấm đen: Nấm bệnh trú trên lá rụng để qua đông, từ mùa xuân đến mùa thu gây hại cho lá cây, khiến phiến lá xuất hiện những đốm đen hình tròn, vào mùa mưa bệnh này lại càng phát triển nhiều. Dùng Zinc Ethylenebis (Dithiocarbanmate) 80% pha với 500 lần nước để phun, có thể phòng bệnh này, cách 15 ngày lại phun 1 lần, phun 2 – 3 lần.

Tác dụng

Hoa Cúc chủng loại vô cùng phong phú, màu sắc của hoa đẹp, tao nhã, muôn hình vạn trạng, rất phù hợp để trồng trong bồn, trong chậu cảnh hoặc trồng để cắt lấy hoa. Chỉ trưng bày hoa thôi cũng có thể tạo thành một cuộc triển lãm với quy mô lớn.

Next post:

Previous post: