≡ Menu

Hoa Mai

Hoa Mai thuộc họ Tường vi, cây to cao rụng lá. Cây có thể cao tới 8 – 10 m, thông thường cao 4 – 5 . vỏ cây có màu nâu nhạt, cành con có màu xanh. Lá mọc so le, hình quả trứng, dài 4 – 8cm, mép xẻ răng cưa nhỏ. Hoa Mai sớm thì ra hoa vào trước đông, hoa Mai muộn thì ra hoa vào khoảng tháng 3 – 4. Hoa có cánh đơn, cánh kép, lặp cánh. Màu sắc của hoa có màu trắng, đỏ, hồng phấn, tím đỏ, xanh…, đều có mùi thơm nồng. Sau thời kỳ ra hoa cây sẽ kết quả, quả có hình cầu tròn, chín vào tháng 6. Tuổi thọ của Mai rất dài, ở tỉnh Vân Nam, Trung Quốc có cây Mai 700 tuổi, ở Nhật Bản có cây lên đến gần nghìn tuổi.

Hoa Mai có rất nhiều chủng loại, dựa theo sử ký “Hoa Cảnh” đời Thanh Trung Quốc thì hoa Mai có 21 loại. Năm 1989, theo cuốn “Các giống Mai Trung Quốc” thì hoa Mai có tới 137 loại. Hiện nay, các giống hoa Mai được trồng rộng rãi chủ yếu có “Mai Đỏ”, giống này hoa cánh kép, có màu đỏ thẫm, rất thơm. “Mai đài xanh”, loại này hoa cánh kép, màu trắng, phần đài hoa màu xanh, thơm nồng. “Mai trắng” là hoa cánh kép, màu trắng, thơm nồng. “Mai phấn” là hoa cánh kép, màu hồng, thơm nồng.

Mai là loại cây ưa ấm, nhưng cũng chịu được rét, ở vùng có khí hậu cận nhiệt, Mai có thể trồng được bên ngoài trời để qua đông. Nó dễ thích nghi với đất, độ pH từ 6 – 7 là thích hợp. Cây rất sợ úng, vì vậy tốt nhất lên trồng Mai trên luống có rãnh hoặc những chỗ đất cao. Nếu như đất trồng bị úng trong thời gian dài hoặc cây trồng trong chậu bị tưới quá nhiều nước, sẽ khiến cây bị rụng nhiều lá, hoặc bị thối rễ khiến cây chết. Mai là cây ưa ánh nắng, trong điều kiện sống có nhiều ánh nắng, cây phát triển tốt, ra nhiều hoa; Nếu ít ánh nắng, cây sinh trưởng kém, ra ít hoa hoặc không ra hoa.

Phương pháp chăm sóc

Bón phân là một phương pháp quan trọng trong quá trình chăm sóc Mai. Đối với những cây trồng trên mặt đất, vào mùa thu sau khi cây rụng hết lá, ta tiến hành đào đất xung quanh gốc sau đó bón phân hữu cơ. Đối với những cây Mai trồng trong chậu, kết hợp với việc thay chậu cho cây, đồng thời tiến hành bón lót, để làm đất trồng trong chậu có thể sử dụng hỗn hợp 20% phân khô, 20% xỉ than, 30% đất vàng, 30% đất sét đỏ. Khi thay chậu cắt bớt rễ, thay sang chậu to hơn 1 cỡ, dùng hỗn hợp đất vừa tạo thành đổ xuống dưới đáy và xung quanh, trồng xong, nén đất xuống và tưới nước. Để kích thích cây đâm chồi, vào cuối tháng 6 đầu tháng 7 tiến hành bón thúc lân, kali, kết hợp với tưới nước để cho phân thấm đều. Đối với Mai trồng trong chậu, sau khi cây ra hoa xong đến khoảng tháng 8, cứ 10 ngày tưới nước phân 1 lần. Trung, hạ tuần tháng 2 hoặc tháng 3, tiến hành bón phân chuồng hoai hoặc nước phân ủ để thúc ra hoa nở nhiều.

Trong thời kỳ sinh trưởng của Mai, yêu cầu hàm lượng nước trong đất là 60% – 70%, nếu như hàm lượng nước trong đất không đủ sẽ dẫn đến rụng lá thậm chí cây bị chết. Trường hợp tưới quá nhiều nước hoặc mưa nhiều, cũng có thể khiến cây bị chết.

Phương pháp nhân giống

Gieo hạt, giâm cành, chôn cành, ghép… ỏ những vùng khí hậu lạnh, khô, sử dụng phương pháp ghép sẽ có tỷ lệ sống cao.

Ghép cây: Gốc ghép nên sử dụng Mai quả hoặc cây Hạnh. Đối với cây Hạnh cần lấy cây lâu năm. Cũng có thế lấy cây Đào để làm gốc ghép. Nhân giống bằng phương pháp ghép tỷ lệ sống cao, tuy nhiên sau khi ghép cây dễ bị sâu bệnh, tuổi thọ ngắn. Thời gian cắt ghép vào khoảng tháng 2 – 3, trước khi cây mọc chồi, bởi vì nhựa cây khi đó đã lưu chuyển, các tế bào phân tách nhiều, giúp gốc ghép và cành ghép dễ dàng liền vào nhau, tỷ lệ sống cao. Khi ghép cần chọn những cành Mai to khỏe được 1 năm tuổi để làm cành ghép, dài 10 – 15cm, có 2 – 3 mầm, gọt hai mặt bên của cành ghép sao cho nhìn thấy phần gỗ là được. Sau đó gọt phần trên của cây Mai quả hoặc cây Hạnh to 1,5 – 2cm, phần cách mặt đất 1 – 2cm. Trên đoạn 1/3 rạch một đường dao, miệng dao của gốc ghép và cành ghép đều dài khoảng 2cm, sau đó đưa cành ghép vào trong gốc ghép, căn chuẩn, sau đó dùng dây buộc lại, bên ngoài quấn bằng ny-lon, trước tiên đắp bằng đất ẩm, sau đó mới đắp bằng đất khô, cần chôn toàn bộ gốc ghép xuống đất, bên ngoài cắm que đỡ để tránh cho cành ghép không bị va đập. Trước khi mầm nhú lên khỏi mặt đất, tuyệt đối không được bỏ lớp đất bọc ra, nếu như bỏ lớp đất bọc ra quá sớm, mầm chỉ cần gặp gió là có thể bị chết, về sau, cần tăng cường chăm sóc, vào mùa đông đánh gốc ghép lên chậu, đặt trong nhà kính để tránh đông, đối với những gốc không đánh vào trong nhà kính, có thể bón một ít các chất chống rét, tránh cho những chồi mới bị chết.

Nếu ghép chồi, nên tiến hành vào giữa tháng 7. Chọn gốc ghép là cây con trồng trong năm, trên đoạn nhẵn, dùng dao gọt một đoạn dài 2 – 3cm, tạo thành hình chêm, sau đó trên miệng dao, tiếp tục rạch một đường ngang bên trên và bên dưới, dài 1cm, chỉ cần nhìn thấy phần gỗ thịt bên trong là được, chú ý không được rạch vào phần gỗ thịt. Trên cây Mai, chọn một cành non có nhiều lá và chồi, cắt bỏ lá, giữ lại 1 đoạn cuống lá, dài bằng với chiều dài miệng dao, sau đó rạch sang 4 phía, để tách lấy chồi và nhanh chóng đưa chồi ghép vào miệng dao trên gốc ghép. Sau khi căn chỉnh khớp với nhau, dùng ny-lon bọc phần trên và phần dưới của cuống lá, để lại phần chồi không bọc. Trong vòng 1 tuần đó không mưa, gốc ghép sẽ lên. Trong vòng 1 tuần tốt nhất nên dùng ny-lon bọc kín chỗ mối ghép để tránh mưa, nếu không cành ghép sẽ bị chết.

Giâm cành: sử dụng phương pháp giâm cành sẽ đảm bảo độ thuần chủng của cây, vừa dễ làm. Đất để giâm cành nên chọn loại đất cát hơi chua, nhiều mùn, thoát nước tốt, làm đất sâu khoảng 30cm, sau đó san phẳng, làm rãnh khoảng 20cm. Trên cây Mai non, chọn 1 cành to khỏe 1 năm tuổi, sau đó cắt thành đoạn ghép dài khoảng 15cm, tiến hành cắt bỏ cách chồi dưới 1cm và phần cách chồi trên 2cm, nếu như có thuốc kích thích sinh trưởng thì có thể dùng để ngâm qua (Căn cứ vào nồng độ của thuốc để xác định thời gian ngâm), kích thích mọc rễ. cắm thẳng cành giâm lên trên luống giâm, vùi đất và để hở 2 – 3cm là được. Thời gian giâm thích hợp nhất là khoảng tháng 10 – 11. Những cây được giâm sau thu, thì vào đông miệng giâm sẽ lành, đến mùa xuân thì mọc rễ và lên cây. Trước khi vào đông, dùng cỏ vụn phủ lên, sau đó dùng tiếp ny-lon đậy lên để giữ ẩm và giữ ấm. Vào mùa xuân thường có gió to, nhiệt độ thấp, nên không được bỏ các vật che ra quá sớm, trước khi bỏ ra, cần căn cứ vào tình hình nhiệt độ thời tiết để xem có nên bỏ ny-lon ra không. Khi nhiệt độ cao cần chú ý thông gió.

Những cây Mai được ghép trong năm, đến giữa tháng 8 thì tiến hành xử lý cắt rễ, tức xắn đất quanh gốc cây cách gốc cây một đoạn 10 – 15cm, cắt 1/3 rễ, sau đó lấy ny-lon bọc gốc lại, kích thích để nhiều rễ mới, tạo nền tảng cho cây khi đánh đi trồng năm sau.

Sau mùa xuân năm sau, tiến hành cắt tỉa Mai lần 1, đến tháng 8 lại tiếp tục cắt lần nữa để kích thích cây đẻ nhiều cành, nhiều rễ, giúp cây mọc đẹp. Mỗi lần cắt không được cắt lại. Mỗi cây con lên giữ lại 2 – 3 cành chính, chú ý không để nó mọc dày đan xen. Căn cứ vào tình hình sinh trưởng của cành, mà tiến hành để cành dài hơn, cành ngắn hơn, cho cây không mọc dày. Cành chính nên để 40 – 70cm, để kích thích cây mọc các cành phụ, có thể cắt đi 1/4 cành chính. Hạn chế cắt những cành to khỏe nằm trên cành phụ, để cây mọc dài một chút, giúp những mầm mọc trên cành đó phát triển thành cành hoa. Tăng cường cắt bỏ những cành nhỏ yếu nằm trên cành phụ, để mọc ngắn, nên khi ít mầm cần cho nhiều chất dinh dưỡng, mầm cũng có thể phát triển thành cành hoa. Những cành bị khô chết, bị sâu bệnh, cành mọc dày hoặc cành bị lốp cần phải cắt bỏ. Những cây trưởng thành và ra hoa xong cần phải cắt tỉa, chú ý để cành chính dài 30 – 60cm. Khi cắt tỉa những cành phụ cần căn cứ vào hướng phát triển, khoảng cách không gian, mức độ khỏe của cây. Đối với những cành ngắn thì không cần cắt tỉa, nếu như quá dày thì có thể tỉa thưa. Trên những cành hoa vừa, cành hoa dài nên cắt và giữ lại 2 – 3 chồi, nếu khoảng trống cành rộng thì có thể không cần cắt.

Phương pháp phòng trừ sâu bệnh

Hoa Mai rất dễ bị bệnh thối rễ, bình thường cần chú ý thoát nước. Nếu phát hiện nha trùng, có thể dùng Dichlorovos hòa vào 1.500 lần nước để phun.

Tác dụng

Quả Mai có thể ăn được. Quả, lá đều có thể làm thuốc. Hoa Mai có thể chịu được rét đậm, sương tuyết. Các nhà thơ, họa sĩ xưa thường lấy hình ảnh Mai thanh cao để làm nguồn cảm hứng sáng tác, là nơi gửi gắm tình cảm của mình. Hoa Mai là một loại hoa được đông đảo người dân yêu thích, là một loại hoa thân gỗ cao quý được trồng ở công viên, cơ quan, trong vườn hoặc trồng trong chậu để làm cảnh.

Next post:

Previous post: