≡ Menu

Kỹ Thuật Trồng Cây Hông

1. Khái niệm

Cây Hông tên khoa học Paulownia fortunei là một trong 9 loài cây gỗ thuộc chi Paulownia họ hoa Mõm chó Scrophulariaceae. Nó thuộc loại cây gỗ lớn lá rộng có phân bố tự nhiên ở Trung Quốc, Lào và một tỉnh ở Việt Nam. Hông sinh trưởng nhanh, tán lá thưa, lá dễ phân giải có tác dụng cải tạo đất tốt, rễ phân bố sâu 30 – 40cm dưới mặt đất nên ít cạnh tranh với các loài cây ngắn ngày, ít cong vênh là nguyên liệu tốt trong công nghiệp gỗ ván nhân tạo và các đồ dùng thông thường trong gia đình.

2. Điều kiện gây trồng

* Điều kiện khí hậu
Có thể trồng Hông ở các khu vực có độ cao với mặt biển từ 300 – 1500m, có lượng mưa bình quân 1.500 – 1.884mm, những nơi có nhiệt độ bình quân năm 18 – 23,5 độ, nhiệt độ bình quân tháng nóng nhất 28 – 30°C nhiệt độ bình quân tháng lạnh nhất 9 – 13°C và mùa khô kéo dài 3 – 4 tháng

* Đất trồng Hông
– Đất feralit trên các loại đá mẹ granit, gnai, phiến thạch sét, sa phiến thạch, phiến thạch mica,… còn tương đối tốt, tỷ lệ mùn tầng mặt trên 1%, thành phần cơ giới nhẹ đến trung bình, tầng đất dày trên 50cm, tơi xốp khả năng thấm và thoát nước tốt.
– Không trồng Hông ở nơi đất chặt bí, có thời gian úng nước, đất đã quá thoái hoá trống trọc, trơ sỏi đá,…

* Chọn cây lấy giống
Chọn cây sinh trưởng tốt, không bị sâu bệnh, có tán lá phát triển đều đặn và có đường kính lớn hơn 30cm để thu hái giống. Trước mùa thu hoạch 2 – 3 tháng tiến hành khảo sát lựa chọn cây sẽ tiến hành thu giống. Tuỳ theo khu vực lấy giống vụ thu hoạch có thể xê xích trong phạm vi 1 tháng từ tháng 12 đến giữa tháng 1 năm sau. Khi gần đến ngày thu hoạch cần theo dõi quan sát thường xuyên để thu hoạch được kịp thời.
Khi quả từ màu xanh chớm chuyển sang màu nâu ở đầu quản là có thể thu hoạch. Thu vào thời điểm này, hạt giống đạt chất lượng tốt, tỷ lệ nảy mầm cao. Quả Hông thường chín không đều nên trên 1 cây vừa có quả chín vừa có quả vỏ đã khô. Có thể thu cả những quả vỏ đã khô trên cây những chưa bị tách.
Quả thu về cần chế biến ngay, không để quá 3 ngày.

* Chế biến hạt giống
Dùng dùi đục để đập quả thu lấy hạt. Dựng quả theo chiều thẳng đứng với những quả còn tươi trên 1 vật kê chắc. Dùng dùi gỗ đập từ trên xuống quả sẽ tách đôi, dùng tay nhẹ nhàng bửa ra và tuốt lấy hạt dính ở hai giá noãn bên trong. Khi đập quả chú ý đập nhẹ vừa phải cho quả vừa đủ tách, nếu đập mạnh vỏ quả dập nát lẫn vào sẽ làm giảm độ độ thuần của hạt. Với loại quả vỏ đã khô đặt quả nằm ngang để đập cho quả tách. Quả nào khi đập ra thấy hạt đã bị sẫm màu là những quả đã tách trên cây bị nước mưa thấm vào làm giảm chất lượng hạt, cần loại bỏ.
Hạt tách xong để trong thúng hoặc mẹt, phía trên che bằng vải màn và phơi dưới nắng nhẹ buổi sáng và buổi chiều hai đến ba ngày, mỗi ngày 2 – 3 tiếng, thời gian còn lại trong ngày hong trong chỗ thoáng mát. Sau 3 ngày hạt đã khô có thể đem gieo hoặc đưa vào bảo quản.

* Bảo quản hạt
Hạt đựng trong túi pôlyêtylen hàn kín, bảo quản trong điều kiện nhiệt độ thông thường trong phòng. Để túi hạt nơi thoáng mát. Bằng cách này có thể giữ sức nảy mầm của hạt đến mùa hè. Nếu có điều kiện giữ các túi hạt trong tủ lạnh chuyên dùng có thể giữ cho hạt vẫn nảy mầm tốt trong 1 năm.
Thông thường 1kg hạt có khoảng 3,7 đến 4 triệu hạt. Nếu thu hái chế biến tốt tỷ lệ nảy mầm ban đầu có thể đạt tới 90%. Tuy nhiên theo cách gieo ươm thông thường hiện nay mới đạt được khoảng 250.000 đến 300.000 cây con trên 1kg hạt giống đem gieo.

3. Gieo tạo cây con

* Chuẩn bị vườn ươm
Vườn ươm chọn nơi đất bằng phẳng, đất cát pha hoặc thịt nhẹ còn màu mỡ, thấm nước và thoát nước tốt. Cần chú ý chọn nơi không bị úng nước dù là tạm thời trong suốt quá trình ươm cây.
Phát dãy sạch cỏ và thực bì, phơi khô, gom và đốt. Cày hoặc cuốc trước khi gieo ít nhất 15 ngày cho đất ải. Đất đã ải đập nhỏ hoặc bừa kỹ 2-3 lần. Lên luống theo chiều cao sao cho khi mưa thoát nước nhanh nhất. Sau khi lên luống đập nhỏ đất mặt luống cho các hạt đất có kích thước nhỏ đều và bé hơn 1cm là được. Trộn 2-3 kg phân chuồng hoặc 1kg phân vi sinh trên mỗi mét vuông mặt luống. Trộn đều với đất mặt độ sâu 5cm và san cho bằng phẳng. Rải đều lên trên một lớp cát sạch khoảng 1 đến 2 gánh cho một luống 10m2 rồi dùng thanh gỗ rà lại cho thật phẳng mặt và tạo gờ luống để hạt không bị trôi ra khỏi luống sau khi gieo.
Trước khi gieo tưới nước cho ẩm khắp mặt luống rồi phun phòng nấm bằng benlát nồng độ 5 phần vạn (5g benlát đã được hoà tan trong cồn pha cho 1 bình phun 10 lít). Phun đều trên khắp mặt luống trước khi gieo hạt.

* Gieo hạt
Hạt gieo không cần xử lý trước. Dùng tay rải đều hạt trên mặt luống với lượng gieo 10-12g hạt tốt cho một luống gieo 10m2. Nên chia đôi rải hạt làm hai lần cho đều. Hạt Hông rất dễ gieo đều vì nó có màu trắng nên dễ dàng quan sát lượng hạt trên mặt luống.
Sau khi gieo dùng sàng sàng thêm một lớp cát sạch đủ để vừa che kín hạt. Chú ý không lấp quá dày. Tưới bằng bình phun thuốc sâu cho đủ ẩm khắp lượng cát phủ. Trong 20 – 25 ngày đầu cần che mặt luống bằng tâm màng polyetylen để tránh mưa làm trôi hạt, làm dập nát cây mầm đồng thời giữ ẩm cho luống gieo giảm bớt số lần phun tưới. Dùng thanh tre làm khung thành hình vòm trên mặt luống để đỡ tấm polyetylen. Hai bên thành luống đè bằng đất cục để giữ cho gió khỏi bay. Khi phun tưới mở ra và sau khi phun xong lại đậy lại như cũ.

* Chăm sóc cây gieo
Thường xuyên quan sát giữ ẩm cho luống gieo, không để cho cát trên mặt khô trắng. Khoảng 10 ngày sau khi gieo cây mọc, lúc này vẫn phải tiếp tục dùng bình phun giữ ẩm cho luống gieo. Định kỳ phun phòng nấm 15 ngày một lần bằng benlát với nồng độ như cũ, cần phun cho đủ ướt đều thân và lá cành cây con. Khi cây được 4 lá là có thể dỡ bỏ ni-lông che và tưới bằng thùng tưới có hương sen lỗ nhỏ.

* Cấy cây vào bầu
Khi cây được 6 lá thì tiến hành cây ra bầu. Dùng túi bầu với kích thước 9 X 12cm để cấy cây. Hỗn hợp ruột bầu gồm 90% đất tầng mặt + 10% phân chuồng hoai đã được ủ lẫn với 3-4% phân super lân… Sau khi cấy phải che cho cây 2 – 3 ngày cho cây phục hồi sau đó dỡ toàn bộ vật che để có đủ ánh sáng cho cây mọc. Trong thời gian nuôi cây có thể tưới thúc cho cây bằng phân urê nồng độ 1 – 2%, hoặc có thể phun phân vi sinh thiên nông qua lá theo chỉ dẫn.
Thông thường sau khi cây đã phục hồi sẽ sinh trưởng rất nhanh. Kể từ khi gieo cho đến khi cây đủ tiêu chuẩn đem trồng từ 75 – 90 ngày tuỳ theo thời vụ gieo và đất vườn ươm.

* Tiêu chuẩn cây con
Cây con cao 25 – 35 đường kính cổ rễ trên 5mm đó là lúc trồng tốt nhất. Cần tính toán thời vụ gieo sao cho thật khớp với thời vụ trồng vì chỉ cần để quá 1 – 2 tuần là cây đã quá tiêu chuẩn, cây Hông con thân rất mềm nếu để cao quá sẽ rất dễ gãy khi vận chuyển khi trồng.