≡ Menu

Kỹ Thuật Trồng Cây Luồng

1. Đặc điểm chung

Các biện pháp kỹ thuật gây trồng rừng Luồng bằng cành chiết từ khâu tạo giống, trồng rừng, chăm sóc nuôi dưỡng và bảo vệ rừng phục vụ chương trình 327 nhằm phát huy chức năng phòng hộ ổn định và lâu dài.
Quy trình này áp dụng cho các địa phương nằm trong vùng phân bố tự nhiên của cây Luồng. Những địa phương đã trồng Luồng có kết quả thuộc các vùng trung tâm, Tây bắc, Đông bắc và miền Trung. Song cũng có thể được vận dụng cho các tỉnh vùng đồng bằng Bắc bộ có điều kiện thích hợp để trồng rừng sản xuất, trồng Luồng phân tán bằng những kinh nghiệm và kỹ thuật tạo giống khác nhau.

2. Điều kiện gây trồng

– Những nơi thời tiết nóng và ẩm, đặc trưng khí hậu mưa mùa nhiệt đới.
– Nhiệt độ trung bình hàng năm từ 22-26°C.
– Độ ẩm không khí trung bình hàng năm 80°C.
– Lượng mưa trung bình hàng năm từ 1600-2000mm.
– Dạng địa hình: Những nơi có độ dốc <30°.
– Đất còn tính chất đất rừng.
– Độ sâu tầng đất 60cm.

3. Kỹ thuật trồng cây luồng

* Tạo cây giống
– Tuổi rừng lấy giống phải trên 3 năm. Các búi Luồng sinh trưởng tốt, cây nhiều cành, không bị sâu bệnh.
– Cây mẹ lấy giống là những cây bằng hoặc dưới 1 năm tuổi, cây không có hiện tượng khuy.
– Cành làm giống: Chọn cành từ 3-10 tháng tuổi, có đủ lá. Những cành trên 10 tháng tuổi phải trẻ hoá bằng cách chặt bỏ phần cành già, chừa lại mấu cành, đến khi cành mới hình thành có đủ lá mới có thể chọn làm giống. Đường kính cành giống phần sát đùi gà từ 1cm trở lên. Cành có màu xanh, mắt cua to, chắc, màu hơi vàng.
– Đối với rừng sản xuất có thể chọn tận dụng 1/3 số lượng cành ở phần dưới thấp của mỗi cây mẹ để làm giống nhưng không được ngả cây.
– Ngả cây mẹ: Dùng dao hoặc cưa đơn (loại răng đứng) cắt 2/3 đường kính thân ở phía đối diện với hướng cây đổ tại độ cao 0,5-0,701 cách gốc, kéo cho cây đổ nằm ngang với mặt đất, để hai hàng cành ngả ra hai bên, nơi cắt chừa lại một phần nhỏ thân cây để nuôi cây mẹ.
– Cắt bớt cành chỉ chừa lại từ 0,35-0,40 kể từ mấu cành (khoảng 3-4 lóng), không cắt ngọn cây mẹ.
– Cưa bớt 4/5 diện tích tiếp xúc giữa mấu cành với thân cây mẹ theo hướng từ trên ngọn xuống dưới gốc, sau đó cưa một vết nhẹ hướng góc vuông với thân cây mẹ ở phía đối diện với mạch cưa trước nơi sát mép của mấu cành với vành rễ khí sinh cây mẹ, độ sâu vừa hết lớp bì xanh của cây.
– Dùng 250-300 gam hỗn hợp bùn ao hoặc bùn ruộng với rơm băm nhỏ, tỷ lệ 2 bùn: 1 rơm theo thể tích rồi bó kín vào mấu cành, hỗn hợp phải vừa đủ ẩm, không ướt hoặc khô quá.
– Dùng màng ny-lon kích thước 12x60cm bọc kín bó hỗn hợp để giữ ẩm.
– Sau 20-30 ngày, những cành ra rễ màu vàng nhạt được đem giâm ở vườn ươm.

* Thời vụ chiết cành và nuôi dưỡng
– Vườn ươm chọn nơi bằng phẳng thuận tiện đi lại và vận chuyển, gần nguồn nước tưới.
– Đất giâm ươm nên chọn đất thịt nhẹ và phải cày bừa kỹ, đập nhỏ và làm tơi xốp trước khi đặt cành để giâm.
– Nơi nền đất vườn ươm thấp cần lên luống rộng 1-1,2m, cao từ 10-15cm, dài 10-20cm, tạo rạch nhỏ ngang luống, cự ly rạch cách nhau 40cm, sâu 15-20cm.
– Nơi nền đất cao có thể giâm ươm theo rạch không cần lên luống.
– Bón lót phân chuồng hoai 5kg/m2 hoặc NPK 0,5kg/m2.
– Cự ly đặt cành giâm: 25x40cm, sâu 15-20cm.
– Cành đặt nghiêng 1 góc 60 độ so với mặt luống, nén chặt gốc.
– Tưới nước: 10 ngày đầu mỗi ngày tưới 5 lít nước/m2. Sau 10 ngày cứ 4-5 ngày tưới 1 lần với 10 lít nước/m2.
– Che bóng với độ tàn che 0,7-0,8 ở độ cao cách ngọn cành giâm từ 20-25cm cho cành giâm bằng vật liệu địa phương, từ khi giâm đến 20 ngày sau đó bỏ giàn che.
– Làm cỏ, phá váng: cứ 20-30 ngày 1 lần, nếu có nhiều mưa thì sau mỗi đợt mưa làm cỏ phá váng 1 lần bằng nhổ cỏ kết hợp xới nhẹ đất trên mặt luống giâm.
– Bón thúc 3 lần phân chuồng hoai cho cành giâm, lượng bón 1 kg/m2 bằng cách tạo rạch nhỏ giữa 2 hàng cành giâm sâu 10-15cm, dải phân xuống rạch rồi lấp đất kín hoặc dùng phân đạm (N) lượng bón 1 kg/m2 bằng cách hoà tan phân đạm vào 400 lít nước rồi tưới đều trên luống giâm. Cách 2 tháng bón thúc 1 lần kết hợp xới cỏ cho cành giâm.
– Phòng trừ sâu bệnh cho cành giâm: Dùng Monito hoặc Bi58 nồng độ 0,05-0,1% để phòng trừ sâu ăn và cuốn lá. Với lượng phun 0,5 lít/m2 theo định kỳ 30 ngày 1 lần.
Trồng cây
+ Chuẩn bị đất trồng
Xử lý thực bì: tuỳ theo phương thức trồng rừng đã xác định mà quyết định phương thức xử lý thực bì toàn diện hay cục bộ.
Nơi có độ dốc thấp <20° có thể phát đốt toàn diện, nơi có độ dốc cao hơn 20° phát dọn băng theo đường đồng mức.
Trồng theo băng rạch: băng rạch phát dọn thực bì rộng 4m. Băng chừa rộng 6m.
+ Làm đất
Làm đất cục bộ theo hố có kích thước 60x60x50cm trước khi trồng 1 tháng. Lấp hố trước khi trồng 15-20 ngày bằng lớp đất mặt. Tuỳ điều kiện có thể bón lót phân chuồng hoai, phân vi sinh 1-2kg/hố trồng hoặc NPK từ 100-300g/hố trồng.
+ Phương thức trồng
Tuỳ theo điều kiện cụ thể mà áp dụng 1 trong các phương thức trồng rừng sau đây:
– Trồng Luồng hỗn giao với cây gỗ lá rộng bản địa theo hàng, có trồng xen cây nông nghiệp trong 1-2 năm đầu. Các loài cây gỗ lá rộng bản địa có thể trồng hỗn giao với Luồng như: Chò nâu, Lát hoa, Sấu, Lim xẹt, Lim xanh, Ràng ràng mít, Giẻ cau, Sồi phảng,… thời điểm trồng cùng nhau ngay từ đầu.
– Trồng theo băng rạch để hỗn giao với các loài cây gỗ dưới rừng thứ sinh nghèo kiệt.
+ Thời vụ trồng
– Vụ xuân từ tháng 1-3.
– Vụ hè thu từ tháng 7-9.
– Bắc Trung Bộ: 11-12.
Chọn những ngày râm mát, có mưa nhỏ, đất đủ ẩm để trồng. Không trồng vào những lúc trời mưa to vì lấp đất vào gốc trồng không chặt và dễ bị nước đọng vào hố làm mắt giống bị thối.
+ Mật độ trồng
– Trồng hỗn giao với cây gỗ lá rộng bản địa theo hàng: Cây Luồng từ 200-250 cây/ha (cây cách cây 4-5m, hàng cách hàng l0m). Cây gỗ lá rộng từ 200-250 cây/ha (cây cách cây 4-5m, hàng cách hàng 10m).
– Trồng theo băng rạch dưới rừng thứ sinh nghèo kiệt: Mật độ luồng từ 200 – 250 cây/ha. Rạch mở 4m, trồng một hàng luống ở giữa (cây cách cây 4;5cm) băng chừa rộng 6m.
+ Kỹ thuật trồng
– Cành giâm đạt tiêu chuẩn xuất vườn, bứng cây bằng bằng bầu đất đem trồng đường kính bầu đất từ 15-18cm nặng khoảng từ 1,8- 2,0kg cắt bớt thân lá của thế hệ mới, chứa lại 50-60cm kể từ mặt đất.
– Cành giống bứng đến đâu phải trồng ngay đến đó, vếu vì lý do nào đó chưa trồng được thì phải bảo quản giống ở nơi râm mát, tưới nước giữ ẩm cho cây giống. Nhưng không để quá 7 ngày sau khi đã bứng cây giống khỏi vườn ươm.
– Dùng cuốc moi lỗ nhỏ sâu 20cm giữa hố, đặt cành giống thẳng đứng rồi lấp đất. Thực hiện hai lấp một lèn.
– Lấp lần 1: Lấp đất kín bầu đất cành giống, lèn chặt đất xung quanh bầu bằng chân.
– Lấp lần 2: Lấp tiếp 1 lớp đất dày 10-15cm để xốp không lèn, trên cùng phủ 1 lớp rác, cỏ khô hoặc lá cây. Khi trồng xong miệng hố hơi lõm lòng chảo.