≡ Menu

Kỹ Thuật Trồng Giẻ Lấy Hạt

1. Đặc điểm hình thái

Cây Giẻ ăn quả là loại cây thân gỗ, cao từ 7 – 15 m, đường kính trung bình từ 25 – 30cm, có khi đạt tới 30 – 40cm, lá hình trái xoan hoặc ngọn giáo, hoa đơn tính cùng gốc mọc đầu cành. Quả được bọc kín, hạt trong có phôi trắng nhiều bột và thơm. Cây có hệ rễ phát triển rất mạnh, có tác dụng bảo vệ đất rất tốt.

Ở tuổi 4-5, cây Giẻ đã ra hoa kết quả, cho quả ổn định từ năm thứ 10. Sản lượng đạt cao nhất từ tuổi 20 – 35 năm, sau đó giảm dần đến 40 – 50 tuổi.

2. Đặc điểm sinh thái – lâm sinh

Giẻ là cây thường xanh, ưa sáng nhưng dưới 1 tuổi ưa bóng nhẹ, chịu được khô hạn, có thể mọc được trên đất xấu, phân bố ở nơi có độ cao 50 – 700 m so với mặt biển, nhưng hầu hết chỉ ra hoa ở độ cao từ 70 – 200m.

* Vùng trồng Giẻ cần đáp ứng các điều kiện sau:

Độ cao tuyệt đối từ 70 – 200m so mặt biển, nhiệt độ bình quân năm từ 22 – 24°C, có mùa đông lạnh, lượng mưa bình quân năm từ 1.500 – 2.000mm/năm, tập trung chủ yếu trong các tháng mưa từ tháng 5 – 10, khô hạn mùa đông. Đất phù hợp để trồng Giẻ là đất cát pha, thịt nhẹ, phát triển trên đất phiến thạch sét, sa thạch, phấn sa. Cây giẻ có thể trồng ở rừng thứ sinh tàn kiệt, đất sau nương rẫy hoặc trên đất trồng nhưng còn thảm thực bì tự nhiên như lau, sậy, sim, mua, thành ngạnh, cỏ lác, độ dày tầng đất còn 40cm, độ pH từ 4,5 trở lên, ẩm nhưng phải thoát nước.

Dưới tán rừng thưa, khả năng tái sinh chồi rất mạnh (chồi gốc, chồi rễ). Mùa ra hoa tháng 11 – 12, quả chín vào tháng 9-10 năm sau, chu kỳ sai quả 2 năm. Không trồng trên đất trống đồi núi trọc, tầng đất quá mỏng, đá ong hóa.

3. Giá trị kinh tế – năng suất hạt

Gỗ Giẻ thuộc nhóm V, chịu lực tốt, ít bị mối mọt, ít cong vênh, có thể dùng làm nhà, đóng đồ dùng thông thường, làm gỗ trụ mỏ, làm gỗ củi rất tốt, làm giá thể nuôi cây nấm hương…

Hạt giẻ có nhiều tinh bột, hạt có thể luộc, rang ăn rất thơm, bùi, ngọt. Hạt Giẻ có thể chế biến thành bánh kẹo tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Hoa Giẻ là nguồn cung cấp phấn hoa nuôi ong rất tốt.

Lá cây Giẻ còn dùng để chăn nuôi trâu, bò, dê, thỏ.

Lá rụng xuống mặt đất rừng tạo thành lớp thảm mục khá dày để phân huỷ, có tác dụng tạo mùn, giữ ẩm, bảo vệ đất chống xói mòn.

Năng suất hạt:

Những cây Giẻ tốt ở tuổi 4 – 5 đã cho quả, sản lượng đáng kể từ năm thứ 10 và có thể cho thu hoạch kéo dài đến 40 – 50 năm, nhưng cao nhất ở tuổi 20 – 35.

Một cây Giẻ năm sai quả cho 150kg, năm ít nhất cũng được 50kg hạt. Rừng Giẻ ở tuổi từ 12 – 20, mật độ từ 500 – 550 cây/ha, bình quân mỗi năm thu hoạch được từ 2.500 – 5.000kg hạt/ha, trị giá từ 10 – 20 triệu đồng (chưa kể đến các giá trị về gỗ, củi, bảo vệ đất, bảo vệ môi trường sinh thái…).

4. Kỹ thuật trồng

– Hạt giống: Thu hái quả vào cuối tháng 9 đến 25/10 (tức trong tháng 8 đầu tháng 9 âm lịch). Hạt Giẻ thu hoạch xong thường phải đem gieo ngay (không quá 15 ngày sau thu hoạch), 1kg hạt có khoảng 320 – 350 hạt.

– Ươm cây con: Hạt được ngâm no nước trong 8-10 giờ (mùa đông lạnh được ngâm nước nóng 2 sôi, 3 lạnh), đãi bỏ hạt nổi.

– Ủ hạt trong cát ẩm, sạch (cứ 1 lớp cát lại 1 lớp hạt), hàng ngày tưới vài lần cho giữ ẩm, sau 4-5 ngày (mùa lạnh 7-8 ngày), hạt nứt nanh trắng. Chọn những hạt nứt nanh cây vào bầu, mỗi bầu cấy 1 hạt, độ sâu hạt từ 1 – 1,2cm, sàng một lớp đất mịn, mỏng (0,3 – 0,5cm) trên mặt bầu đã cây, cắm ràng hoặc làm giàn che trên luống bầu, hàng ngày tưới đủ ẩm.

– Cây 5-6 tháng tuổi, chiều cao cây 25 – 30cm, đường kính cổ rễ 3 – 4 mm, cây con sinh trưởng tốt, cứng cáp, không sâu bệnh, không cụt ngọt là đủ tiêu chuẩn đem trồng (trồng vụ Xuân, Xuân Hè).

– Mật độ trồng: Áp dụng cho 2 loại rừng trồng.

– Trồng rừng Giẻ lấy quả là chính: Mật độ 625 cây/ha (khoảng cách 4m X 4m).
Trong 2-3 năm đầu có thể trồng xen cây nông nghiệp ngắn ngày.

– Trồng rừng Giẻ kết hợp gỗ củi, trụ mỏ và lấy quả: Có thể tăng mật độ lên 1.650 – 2.000 cây/ha. Khoảng cách 3m X 2m hoặc 2,5m X 2m). Sau 8-10 năm sẽ tuyển chọn và để lại những cây sai quả, mật độ 400 – 500 cây/ha tiếp tục kinh doanh quả lâu dài.

– Thời vụ trồng: Trồng vụ Xuân (tháng 2 – 3), trồng vụ Hè (tháng 5,6,7).

– Đào hố: 50cm X 50cm X sâu 40cm (rừng chuyên lấy quả), 40cm X 40cm X 40cm (rừng kết hợp). Hố cuốc theo đường đồng mức, so le giữa các hàng, hố đào xong trước khi trồng từ 20 – 30 ngày.

– Lấp hố: Trước khi trồng tối thiểu nửa tháng, tiến hành bón lót phân chuồng hoai (5 – 10kg/hố) và 0,5kg NPK, sau đó lấp hố.

– Kỹ thuật trồng:
+ Chỉ trồng khi đất đã có mưa đủ ẩm, ngày râm mát.
+ Dùng cuốc hoặc bay khơi rộng lòng hố đã lấp để đặt bầu cây con.

– Bóc bỏ bao ni-lông, đặt bầu cây ngay ngắn giữa hố, bầu đặt thấp hơn miệng hố 2 – 3cm, vun đất nhỏ, ấn chặt đều quanh bầu, phủ lên mặt bầu 1 lớp đất 2 – 3cm và tưới nước.