≡ Menu

Mẫu đơn

Hoa Mẫu đơn bông to, màu sắc đẹp, có hương thơm mát, còn được gọi là chúa tể của các loài hoa, và là một trong những loại hoa nổi tiếng. Theo sử ký Trung Quốc, ở Lạc Dương từ triều đại nhà Tùy đã có trồng loại hoa này, tới triều đại nhà Đường thì thịnh hành. Đến triều đại nhà Tống thì đã có tên gọi “Lạc Dương Mẫu đơn giáp thiên hạ”.

Mẫu đơn còn có tên gọi Mộc thược dược, Lạc dương hoa, Hoa vương, Phú quý hoa, thuộc họ Mao lương, là cây thân gỗ.

Mẫu đơn, cây mọc thành bụi rụng lá, không có cành chính rõ ràng. Căn cứ vào tình hình sinh trưởng của cành có thể phân Mẫu đơn thành loại mọc thẳng, loại mọc xòe, loại mọc bán xòe. Lá kép, mọc so le, hoa mọc đơn. Do kết quả trồng chăm sóc của con người trong một thời gian dài, nên các bộ phận của hoa có sự biến dị rất lớn, ví dụ các nhánh nhị đực nhị cái biến thành dạng hoa, có dạng cánh đơn, dạng cánh kép, dạng cầu. Màu sắc của hoa cũng rất phong phú có đỏ, vàng, lam, xanh, tím, phấn trắng, đen tím (đen)… Quả có hình tròn có kích thước tương tự hạt ngô, khi chín có màu đen.

Mùa hoa của Mẫu đơn từ khoảng trung tuần tháng 4 cho đến cuối tháng 4. Quả chín trong khoảng hạ tuần tháng 8 đến trung tuần tháng 9.

Mẫu đơn là loại hoa ôn đới ưa ánh nắng, thích hợp với không khí mát mẻ, không chịu được rét đậm và nóng bức, nếu gặp nhiệt độ cao thường có hiện tượng lá Mẫu đơn bị khô, thậm chí sinh trưởng không tốt. Mẫu đơn ưa trồng trong đất cát tơi xốp, màu mỡ và thoát nước tốt, khả năng chịu khô tương đối tốt, nêu bị tích nước trong thời gian dài sẽ dễ dẫn đến thối gốc. Loại hoa này kị nhất là đất chua, kiềm mạnh, tốt nhất nên trồng trong đất trung tính hoặc đất hơi có tính kiềm.

Phương pháp chăm sóc

Để cây ra nhiều hoa, cần phải có sự chăm sóc tỉ mỉ, vì vậy mà có câu: “3 phần trồng, 7 phần chăm”.

Bón phân: Mẫu đơn là loại cây bụi có rễ sâu, tương đối ưa phân bón, mỗi năm cần bón ít nhất 3 lần. Trước khi ra hoa (trung tuần tháng 4) 1 tháng tiến hành bón lần 1. Lần bón này có tác dụng rất lớn đối với việc kích thích và cung cấp thành phần phân bón cho cây ra hoa trong năm đó. Sau khi ra hoa (sau khi ra hoa khoảng nửa tháng) bón tiếp lần 2. Đợt bón lần 2 này quyết định đến việc ra hoa vào năm sau, thúc đẩy phân hóa chồi hoa và tăng cường số lượng bông hoa. Đợt bón này có thể bón nhiều hơn một chút, mỗi cây khoảng 1 – 1,25kg là được. Hai đợt bón phân trên cần phải dùng phân hữu cơ đã qua ủ. Đợt bón lần 3 là để giúp cây vượt đông, đợt bón phân này có thể cải tạo kết cấu đất, tăng độ ẩm của đất, điều đó có tác dụng nhất định đối với việc chống rét cho cây. Đợt bón phân này có thế bón thêm một ít phân hữu cơ đã ủ.

Tưới nước: Rễ của Mẫu đơn có dạng mọng nước, nên hơi chịu được khô, sợ tích nước trong thời gian dài, tuy nhiên nếu luôn giữ được đất ẩm, sẽ rất có lợi cho sự phát triển của cây. Chính vì vậy, cần căn cứ vào tình hình thời tiết mà có sự tưới nước hợp lý. Nếu trời mưa râm liên tục, cần phải tiến hành thoát nước kịp thời, nếu không sẽ dễ xuất hiện hiện tượng thối rễ, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây, thậm chí khiến cây bị chết. Tưới nước cần phải kết hợp với bón phân, tức bón phân xong thì tưới nước, làm như vậy sẽ giúp phân thấm được đều xuống đất, cung cấp cho hệ rễ chất dinh dưỡng. Nếu thời tiết khô hạn, mỗi tháng có thể tưới nước 1 – 2 lần, tưới xong phải kịp thời xới tơi đất và làm sạch cỏ.

Xới đất và làm sạch cỏ: Trong quá trình kết hợp bón phân, tưới nước, cũng cần phải tiến hành xới đất làm cỏ kịp thời. Việc xới đất làm cỏ, không chỉ có thể làm sạch được cỏ mà nó còn có tác dụng cho đất không bị dính kết vào nhau, giúp đất thoáng khí, rất có lợi cho sự sinh trưởng của cây.

Phương pháp nhân giống

Có thể sử dụng phương pháp gieo hạt, tách cây và phương pháp ghép.

Gieo hạt: Sau khi hạt chín, có thể vừa tiến hành ngắt lượm vừa tiến hành gieo, nếu thời gian cất trữ hạt giống quá dài, tỷ lệ mọc mầm sẽ thấp. Cây trồng bằng hạt phải qua 7 – 8 năm sau mới có hoa, vì vậy trừ trường hợp trồng giống mới ra thì phương pháp này rất ít được áp dụng.

Tách cây: Mỗi năm chỉ có thể tiến hành tách trồng 1 lần vào khoảng hạ tuần tháng 9 đến trung tuần tháng 10. Người trồng hoa thường nói: “Nếu tách Mẫu đơn trồng vào mùa xuân thì đến khi cây già cũng không ra hoa”. Chính vì vậy, không nên tách trồng vào mùa xuân. Đến mùa tách trồng, ta nhổ khóm cây lên, sau đó dựa vào sự phân tách tự nhiên của cây tiến hành tách thành từng cây con. Tách xong, mỗi cây con cần phải có rễ kèm theo. Kết hợp với tách cây, có thể cắt tỉa những rễ to, dài, để làm thuốc. Sau đó đem cây hong 2 – 3 ngày rồi mới tiến hành trồng.

Ghép cành: Lấy gốc Thược dược làm gốc ghép, lấy cành Mẫu đơn mọc trong năm đó (mọc từ dưới đất lên hoặc mọc từ những cành già trong năm đó đều được), mỗi cành ghép cần phải có 1 – 2 mầm. Cây trồng bằng phương pháp ghép thông thường sau 3 năm là có thể ra hoa, và có thể tiến hành chuyển chỗ trồng hoặc trồng vào trong chậu.

Phương pháp phòng trừ sâu bệnh

Các bệnh thường thấy trên cây Mẫu đơn có bệnh đốm nâu, bệnh thối rễ.

Bệnh đốm nâu: Khi mới bị bệnh, trên mặt lá xuất hiện những chấm vàng xanh, to dần, tạo thành các đốm vân màu nâu hoặc màu đen. Để phòng trừ mỗi tháng có thể phun Bordeaux 1 lần, đối với những lá bị bệnh nặng cần cắt bỏ và đem đốt.

Bệnh thối rễ: Gây hại cho bộ phận rễ, khiến rễ bị đen và thối, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng bình thường của cây, thậm chí làm cây bị chết. Phương pháp phòng ngừa đó là khi trồng cần phải đem đốt bỏ những rễ bị bệnh và rắc một ít bột sulphur vào trong hố trồng.

Sâu hại Mẫu đơn có rệp sáp. Khi phòng trừ có thể dùng Fluoroacetamide pha với 500 lần nước để phun, hoặc trước khi vào đông và khi cây ra lá mới vào mùa xuân sớm tiến hành rắc vôi sunphua lên những cành khô, cũng có hiệu quả tương đối tốt.

Kiểm soát thời kỳ ra hoa: Mặc dù Mẫu đơn là loại hoa đẹp nhưng thời gian ra hoa của nó lại ngắn, tục ngữ có câu “Chăm hoa 1 năm, ngắm hoa 10 ngày”, để ngụ chỉ loài hoa Mẫu đơn. Để có thể cho đông đảo người dân được ngắm chúa tể của các loài hoa vào mùa xuân, có thể áp dụng phương pháp tăng nhiệt độ để thúc cây ra hoa vào mùa xuân. Thông thường trước khi vào xuân 45 – 50 ngày, tiến hành chuyển Mẫu đơn trồng trong chậu đặt vào trong nhà kính. Đầu tiên nên để nhiệt độ trong nhà kính thấp, sau 10 ngày có thể tăng dần nhiệt độ lên, khoảng 20 – 25°C là thích hợp, nếu như nhiệt độ quá cao, thì cho dù cây sớm ra hoa nhưng cành lá sẽ gầy yếu, màu hoa nhạt, không đẹp. Các giống hoa thích hợp cho việc thúc hoa ra sớm có: Lạc dương hồng, Nhị kiều, Hồ hồng, Chu sa lũy, Tư hà liên…

Tác dụng

Mẫu đơn bông hoa to, đẹp, thanh tao và có giá trị làm cảnh. Rễ củ của nó được chế thành thuốc “đan bì”, có tác dụng thanh nhiệt, mát máu, hạ áp…

Next post:

Previous post: