≡ Menu

Nguyệt quý

Nguyệt quý còn có tên gọi là Thắng xuân, Nguyệt nguyệt hồng, Trường xuân hoa, thuộc họ Tường vi. Có nguồn gốc ở tỉnh Giang Tô, Trung Quốc về sau dần dần được trồng ở phía bắc Giang Nam nước này, ngày nay loại hoa này được trồng ở khắp nơi trên thế giới.

Nguyệt quý là loại cây bụi bán xanh quanh năm, bông hoa đẹp, tươi tắn, màu sắc phong phú, hiện tại Trung Quốc có trên 1.000 giống, với mấy chục màu như đỏ, vàng, lam, tím, cam, trắng… Thời kỳ ra hoa của Nguyệt quý lên đến 200 ngày, bắt đầu từ thượng tuần tháng 5 cho đến trung tuần tháng 11 trong năm, chính vì vậy mà nó có tên gọi là “Nguyệt nguyệt hồng”.

Phương pháp chăm sóc

Phần này chỉ giới thiệu phương pháp trồng Nguyệt quý trong chậu. Vào Kinh trập (ngày 5 tháng 3), đánh những cây con trồng trong năm rồi trồng trên ruộng thoáng gió, mầm ghép hướng về phía Nam, được 5 – 7 ngày tưới 1 lần nước. Sau Cốc vũ (ngày 20 tháng 4) tiến hành đánh cây lên chậu, đất chậu sử dụng hỗn hợp mùn lá cây, cỏ, phân hữu cơ ủ hoai và cát.

Trước khi đưa lên chậu, cần rửa sạch lỗ thoát nước dưới đáy chậu, sau đó đặt một mảnh sành vụn lên, bên trên để vài miếng bột móng gia súc, sau đó rắc thêm một ít đất hỗn hợp, rắc xong đặt cả cụm gốc vào trong chậu, ấn lần lượt từng lớp đất xuống, trồng xong tưới đẫm 1 lần nước, đặt dưới lán che nắng. 7 – 10 ngày sau đưa chậu cây ra chỗ thông gió và có ánh nắng. Vào mùa Rè, sáng tưới nước 1 lần, chiều tưới 1 lần (ngày râm mát có thể tưới 1 lần, ngày mưa thì không cần tưới), chỉ cần giữ đất luôn ẩm là được.

Vào Lập hạ (ngày 5 tháng 5) hàng năm trước khi cây ra hoa cần tiến hành bón thúc, mỗi tháng dùng bã quả bông để bón thúc 1 lần, cứ cách 10 ngày tưới nước ngâm móng gia súc 1 lần.

Muốn Nguyệt quý hoa lá tốt tươi, dáng cây đẹp, cần phải tiến hành cắt tỉa tạo hình. Sau khi cây trồng bằng phương pháp chôn cành hoặc phương pháp giâm cành mọc mầm, ta giữ lại 5 – 6 mầm khỏe, cắt bỏ đi phần bên trên. Vào mùa đông cần cắt bỏ phần ngọn, đoạn cách mặt đất 20cm trở lên, cắt tỉa thích hợp những Nguyệt quý cành quá nhỏ quá dày.

Những cây trồng bằng phương pháp ghép, có quy luật sinh trưởng là trước tiên trên mầm ghép mọc ra một cành sau đó mới ra hoa. Sau khi ra hoa xong cần cắt phần ngọn và giữ lại 2 mắt, kích thích chỗ cắt tiếp tục đẻ thêm 2 – 6 chồi mới, về sau căn cứ vào tình hình sinh trưởng thực tế để quyết định giữ lại 2 – 4 ngọn sao cho thích hợp, cắt tỉa những chồi khác. Trước khi cho vào trong nhà kính lại cắt tỉa 1 lần. Đối với những cành mọc trong năm thì cắt ở đoạn cách mặt đất khoảng 12cm.

Thông thường Nguyệt quý trồng trong chậu, khi vào đông cần đưa vào trong nhà kính, nhiệt độ duy trì khoảng 0°C, cách 7 – 10 ngày tưới nước 1 lần. Khi nhiệt độ ấm dần lên thì điều chỉnh tăng lượng nước tưới sao cho thích hợp. Sau Kinh trập (ngày 5 tháng 3) có thể chuyển cây ra ngoài hiên. Khi đó, cách 3 – 4 ngày tưới nước 1 lần, sau khi cây mọc mầm thì giảm lượng nước tưới. Đợi sau khi cây đâm chồi nảy lộc, cách 3 – 5 ngày tưới nước phân 1 lần, qua Thanh minh (ngày 4 tháng 4) thì có thể đưa cây ra để chỗ có ánh sáng, nơi thông gió và có ánh nắng. Có thể vùi chậu Nguyệt quý xuống đất để qua đông, tức đưa chậu trồng Nguyệt quý chôn xuống đất để lộ, sau đó tưới nước. Đến mùa xuân năm sau thì đào lên, và tiến hành chăm sóc bình thường.

Phương pháp nhân giống

Thông thường sử dụng 3 phương pháp ghép, giâm, chôn cành, các giống khác nhau thì dùng phương pháp nhân giống khác nhau.

Ghép cây: Các giống Hoàng hòa bình, Hồng song hỷ, Châu hồng nữ vương, Lục vân, Nam hải thích hợp áp dụng phương pháp nhân giống này. Chọn gốc Bạch ngọc đường ra trong năm làm gốc ghép, vào xuân đem gốc này trồng lên luống đã làm sẵn, trước khi trồng cần bón lót, trồng xong phải đảm bảo cho đất luôn ẩm và màu mỡ, để gốc ghép sinh trưởng khỏe, chăm cho gốc ghép lên to khoảng 1cm. Đối với cành ghép cần chọn cành Nguyệt quý to, khỏe mạnh mới mọc trong năm, ngắt bỏ lá, giữ lại cuống lá. Trước khi tiến hành ghép 3 – 4 ngày, tưới nước 1 lần để giúp dễ dàng cắt gọt.

Sau tháng nóng nhất trong năm (tháng 7) và trước mùa xuân năm sau, tiến hành ghép mầm là thích hợp nhất. Vì thời điểm đó gốc ghép và cành ghép đều dễ cắt gọt vỏ. Vị trí đặt cành ghép trên cây Bạch ngọc đường nên cách mặt đất khoảng 4cm, chọn mặt tối, chỗ nhẵn, không có gai.

Trên gốc ghép, dùng dao rạch 1 đường ngang (dài 1m, sâu đến phần gỗ bên trong), tiếp tục trên đoạn giữa của đường vừa rạch, rạch tiếp 1 đường dọc (dài 1,5cm), hình thành một miệng rạch hình chữ “T”. Độ sâu đến hết lớp vỏ là được. Dùng dao tách bỏ phần vừa rạch ra khỏi phần gỗ. Chọn cành ghép để lấy chồi. Khi lấy chồi ghép, dùng dao rạch 1 đường ngang bên trên chồi, cách chồi 0,3 – 0,5cm, sâu đến hết phần vỏ, sau đó rạch tiếp 1 đường ngang bên dưới chồi, cách chồi 1cm, sau đó tách ngược lên phía đường rạch ngang bên trên, thành một hình mác mỏng dưới to trên nhỏ. Từ từ lắc nhẹ, lấy phần chồi ra, gọt bỏ phần lõi gỗ, đưa chồi ghép đặt xuống theo phương từ trên xuống, sao cho phần đầu của chồi ghép ăn khớp với miệng rạch hình chữ “T” trên gốc ghép. Ghép xong dùng ny-lon mỏng quấn lại theo hướng từ dưới lên trên, cần để hở phần chồi và cuống lá, không được quá chặt, nếu không sẽ ảnh hưởng đến khả năng sống của chồi ghép. Ghép xong tạm thời không tưới nước, chú ý thoát nước cho chồi ghép, tránh để nước thấm vào chỗ miệng ghép, 10 ngày sau, nếu như cuống lá để chừa phía trên chuyển sang màu vàng, dùng tay ấn nhẹ là cuống sẽ tự động rơi xuống, chứng tỏ việc ghép đã tiến triển tốt.

Giâm cành: Các giống Thập tỉ muội, Thập biện hồng, Dã Tường vi… thích hợp áp dụng phương pháp nhân giống này. Vào khoảng tháng 7 hoặc vào mùa thu tiến hành chọn cành trưởng thành nhỏ có đường kính khoảng 0,6cm, cắt thành đoạn dài 15cm, bên trên để 3 – 4 chồi, cắt bỏ đi phần lá bên trên, cắm vào trong đất, độ sâu khi cắm bằng 1/2 – 1/3 chiều dài của cành giâm, giâm xong tiến hành tưới nước, về sau căn cứ vào tình hình khô hạn của đất để điều chỉnh lượng nước tưới, cần thường xuyên giữ cho đất luôn ẩm.

– Phương pháp chôn cành: Các giống Nguyệt quý thân leo như Hỏa diệm, Đằng hòa bình… thích hợp áp dụng phương pháp nhân giống này. Vào khoảng tháng 7, ta vít cành xuổng hình chữ “V”, sau đó chôn xuống đất, khoảng 7cm, phủ đất lên và ấn chặt, để cho cành không bị bật lên. Sau khi chôn xong tiến hành tưới nước, về sau căn cứ vào tình hình khô hạn của đất để điều chỉnh lượng nước tưới. Vào mùa thu thì có thể tiến hành cắt đoạn chôn ra khỏi cây mẹ đem đi trồng.

Phương pháp phòng trừ sâu bệnh

Các loại sâu hại chủ yếu trên cây Nguyệt quý có: Nhện đỏ, nha trùng, sâu vỏ cứng, có thể dùng Danitol 20% pha với 500 lần nước để phun. Cũng có thể sử dụng Dicoíbl 40%, Phoxim 50%, Phosmet 25%, Dichlorovos 80% hòa với 1.000 lần nước để phun.

Các bệnh chủ yếu thường gặp trên cây Nguyệt quý có bệnh phấn trắng, bệnh đốm đen…, ở điều kiện độ ẩm cao, không thoáng gió bệnh càng dễ phát sinh, vì vậy, cần chú ý kiểm soát tốt nhiệt độ, độ ẩm, để cây trong khu vực thông gió có ánh nắng. Khi phát hiện các lá bị bệnh, phải lập tức cắt bỏ và tưới hỗn hợp vôi sulphur 0,3° hoặc dùng Thiophanate hòa với 1.000 lần nước để tiến hành phun, ngoài ra cũng có thể dùng Bordeaux pha với 200 lần nước để phun phòng ngừa mỗi tuần 1 lần.

Tác dụng

Nguyệt quý không chỉ có giá trị làm cảnh mà tinh dầu thơm của hoa còn có tác dụng làm hương liệu thực phẩm, có loại còn có thể chiết xuất ra Vitamin c.

Next post:

Previous post: